Stima kachó stima su rabu
E asesinatonan ku ta asotando nos isla tin henter komunidat ariba’bou. Si akaso tabatin un semblansa di seguridat despues di tur e ladronisia i atrakonan, e oumento dramátiko di matamentu a eradiká e sintimentu ei por kompleto. I awor nos tur ta man na kabes ta kon ta hasi stňp e asesinatonan. Reunion di emergensha di gobičrnu ta primintí mas de lo mismo: mas kňntrňl, mas búskeda di arma ilegal, mas aresto.
Remarkabel ta ku no ta pone relashon entre kriminalidat i droga. Segun polis a anunsiá, kasi 60% di e sinkuenta i piko asesinatonan di e ańa aki tabata direktamente relashoná ku droga. E persepshon general ta ku tambe otro formanan di kriminalidat manera atrako, sekuestro, ladronisia i korupshon pa gran parti ta inspirá dor di uso ňf trafikashon di droga.
Ekonomia di droga ta kambiando nos estado di siguridat i kombibensia pasífiko den un régimen di kriminalidat i opreshon. I ainda nos no a weta nada. Djis wak den kiko un pais manera Colombia ta pasando aden, ku sekuestro, atrako violento, matansa diario di ruman kontra ruman, korupshon riba tur nivel, un pasaporte ku ta sospechoso rňnt mundu.
Kriminalidat nasé di droga no ta laga dominá su mes ku mas medida di kňntrňl. Nos komunidat mester kuminsá ku tuma un desishon di prinsipio pa por para esaki. Si nos ke stima e sčn di un ekonomia di droga, nos tin ku aseptá asesinato i dekadensia moral komo parti normal di e pakete. Pero si nos ke nos sentido di seguridat i di perspektiva sano pa nos i nos yunan bčk, komunidat kompletu tin ku rechasá tal ekonomia, i deklará guera total na tur forma di aktividat ku ta enserá droga.
Guera total ke men apoyo total pa gobičrnu, na momentu ku esaki tuma medida kontra e fluho di droga ku ta pasa via Kňrsou. Esaki ta kuminsá ku kombatí importashon di droga. Por ehčmpel usando sistemanan di radar sofistiká ku ta vigilá laman i airu. Loke no logra drenta, no por hasi dańo riba merkado lokal, ni por sali tampoko. Pero ta imposibel para tur entrada di droga. P’esei, mester choka e salida di droga sera por kompleto. Na aeropuerto mester bini un aparato mas sofistiká, ku ta chek tur pasahero i nan ekipahe pa droga na momento ku nan pasa den un portal speshal, ku parse e aparato ku tin awor pa detektá metal. Den haf, mester someté tur kňnteiner i otro tipo di karga ku sali na listramentu elektróniko. Akinan tambe tin teknologianan avansá disponibel. Mester negoshá finansiamentu di e aparatonan kostoso aki ku Hulanda, ku ta orígen mayó di e problema di droga.
Si ademas di minimalisá entrada di droga, nos logra sera tur salida via aeropuerto i haf rumbo pa Oropa, e fluho via di nos isla lo stňp por kompleto. Pasobra si e droga di tránsito logra drenta mes, e no tin lugá di bai.
Tambe mester eliminá e infrastruktura finansiero ku ta sostené tráfiko di droga, ku mas kňntrňl riba orígen i moveshon di kapital, i konfiskashon sumario di kapital kontaminá.
Si nos logra stňp tráfiko di droga via di nos isla, nos no ta kla ainda. E dekadensia moral i e ekonomia artifisial no ta disparsé huntu ku e trafikashon. Pa kuminsá nos mester re-moralisá nos komunidat, pa por rekobrá nos balornan i normanan, i sentido di sivismo. Den esaki nos sistema di edukashon, iglesianan i NGO-nan mester ta instrumental. Pero tambe mester revisá nos ekonomia komersial, ku ta dependé di konsumerismo. Kon por krea un komunidat sólido i duradero, si ta muchu mas fásil hańa fiansa pa kumpra un outo di sinkuenta mil florin, ku optené hipotek pa traha un kas di e mesun montante?
Kousa Komun, 031219
|