Nos libretonan

 

Bai-vota-pakiko-SML03

 

 

 

 

 

 

 

 

Kambia sistema demokrátiko òf kambia polítikonan?

Ántes, polítikonan tabata logra forma un koalishon ku programa di gobernashon, i ademas goberná tambe. Último dies aña tabata forma koalishon a base di repartishon di puesto, pa despues pega pleitu den koalishon. Apénas tabata logra goberná. Awendia, ni koalishon no por forma mas na drechi. Pleitu pa puesto ta kuminsá promé ku gobièrnu sinta. Aparentemente, algu ta fayando. Tin hende ta kulpa nos sistema di koalishon. Pero e desaster polítiko ku pais ta pasando aden ta resultado primeramente di un aktitut polítiko i sosial ku ta neglishá demokrasia i ta keda sin atendé nesesidatnan kolektivo.

Komportashon polítiko a kambia. Ántes, polítikonan tabata respetá reglanan di étika polítiko i demokrátiko, sea ku esaki ta skirbí òf no. Awor, ta ninga di respetá regla demokrátiko ku no ta riba papel. Te hasta ta buska buraku den lei pa saka probecho personal. A pone ideologia i vishon polítiko un banda pa por konsentrá riba yagmentu di puesto i privilegio. No ta permití parlamentario tin na propio opinion. Nan mester sigui instrukshon di konseho di partido. Bestuurscollege i konseho di minister ta disidí loke ku reunion di koalishon dikta. Masha poko polítiko, representante i mandatario ta dominá nan materia. Mayoria falta eksperensia ku maneho en general. Organisashonnan polítiko mes no a haña un manera ainda pa praktiká demokrasia dentro di partido.

Nos tin un klima polítiko di oportunismo den formashon i gobernashon ku no ta tolerá reglanan demokrátiko, i ta inkapas pa atendé ku e problemanan kolektivo di nos pais. I tanten ku no tin instrumentonan di kòntròl, sanshon i korekshon adekuado, no por responsabilisá polítiko ni mandatario riba un manera demokrátiko. Mester di regla pa fondo di kampaña, responsabilidat di mandatario, integridat di polítiko i mandatario. Huntu ku kódigo di kondukta obligatorio, i e organisashonnan pa kontrolá esakinan.

Den e anarkia polítiko ku tin ta fásil pa krímen organisá infiltrá den partido i gobièrnu. Gruponan di interes i desaroyadó ta probechá di e situashon pa logra fabor pa nan gremio pafó di prosesonan demokrátiko. Despues un komunidat disgustá ta hañ’é obligá di rechasá akuerdonan ku ta bai kontra interes general.

Demokrasia ta basá riba vigilansia di komunidat. Un públiko ku no ta haña informashon korekto i ophetivo no por kumpli ku e tarea aki. Medionan di komunikashon tin un ròl di vigilante den esaki. Prensa ta bayendo den un direkshon ménos krítiko, mas komersial, i dependiente di podernan polítiko i gruponan di interes. Mas i mas ta brua notisia konkreto ku opinion personal di trahadónan den prensa, no semper ku konosementu di materia. Por a nota esaki por ehèmpel den e manera ku un gran parti di prensa ta atendé ku atakenan riba aparato hudisial. Atakenan ku ta inspirá dor di baho mundu i sierto interesnan polítiko.

Si lidernan di organisashonnan sosial i gremial no sera kabes pa salba norma i balor ku ta bayendo atras dia pa dia, pronto nan tambe lo haña imposibel pa guia nan organisashon.

Meskos ku polítikonan, ku aparentemente a pèrdè speransa pa por atendé ku e problemanan real di nos pais, tantu sosial, ekonómiko i finansiero, komo di edukashon, salubridat i pobresa. Nos komunidat ta fayando ku su deber pa krea oportunidat sosial i ekonómiko pa kada individuo por traha na su propio desaroyo den un sosiedat ku ta demokrátiko den tur sentido. Meskos ku ta nos deber pa protehá esnan ku no ta den e posishon pa kuida nan mes, te ora nan kue forsa.

Kousa Komun, 050711

Website design, implementation and maintenance by: