|
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
 |
|
|
|
Introdukshon Pa un di su kampañanan di aña 2000, Kousa Komun a hasi uzo di un tradishon típiko di Kòrsou: e banderita. Ántes tabata uza banderita hopi mas ku ta e kaso awor. Ora tabata selebrá kasamentu òf Primera Santa Komunion, tabata dòrna bolo i batrei ku un kantidat di banderita. Ademas di su funshon dekorativo e banderita tabata sirbi un propósito informativo tambe. Riba kada banderita tabata imprimí un mensahe kòrtiku ku tabata krítiko, humorístiko pero den mayoria di kaso tabata stimulá pensamentu i diskushon. Durante e fiesta tabata reta e invitadonan pa pensa riba evento i echo di bida diario, ku tabata sigui normal pafó di e sala di fiesta.
Meta Ku proyekto "Banderita" ku Kousa Komun a lansa den e di dos mitar di aprel 2000, ke fihá atenshon riba deklinashon di norma i balornan den nos komunidat. Den su esensia un demokrasia ta un grupo di individuo ku ta kumbiní ku otro pa nan biba huntu segun sierto regla ku ta konta pa e totalidat. Por lo general e reglanan aki ta formulá di tal moda ku nan no ta limitá derechonan individual eksesivamente. Loke te resultá den práktika ta un komunidat dinámiko kaminda kontinuamente ta buska un ekilibrio entre reglanan general i derechonan individual.
Norma i balor ta forma un kontrato kolektivo entre individuo ku ta forma un komunidat demokrátiko. Nan ta hasi funshonamentu di e komunidat posibel. Deklinashon di norma i balor tin efekto sumamente negativo riba nos sistema demokrátiko. Pa hala atenshon riba e deklinashon di nos norma i balornan Kousa Komun lo hasi uzo di e mésun prinsipio di e banderita tradishonal. Durante seis luna lo transmití mensahe kòrtiku pa stimulá pensamentu i diskushon riba norma i balor, uzando medionan di komunikashon moderno.
Pa finansiá gastunan di e projekto aki a Kousa Komun a risibí donashonnan spesífiko, entre otro di "Stichting Prins Bernhard Fonds".
Nota importante: Derecho di outor (BRH) reservá. No por uza, multipliká òf kopia e tekstonan di e banderitanan sin outorisashon previo i por eskrito di e outor.
|
|
|
|
Teksto di banderita
E tekstonan di e banderitanan ku a lansa te ku awor aki ta:
- Benta yu na mundu pa komunidat kria nan!
Ora esnan bentá na mundu forma mayoria, ken ta kria ken?
- Haña yu ta un derecho humano?
Pero ke ubo di e derecho di e yu, riba un mama ku tata ku ta kuid'é?
- Laga trahadó pa nan kuenta,
anto kritiká ora nan faya! Si bo mes no duna ehèmpel, kiko otro bo por spera?
- Zundra hende di otro isla
ku yega blo bashí, traha duru, biba bon! Pero, kiko ta kita nos mes di hasi esei?
- Eksihí servisio na forma brutu
anto keda straño ora bendedó tratabo seku. B'a yega di purba aserká hende ku kariño?
- Tira moral di nos grandinan afó
pasobra e ta chapo! Pero unda nos moral nobo a keda?
- Diskutí na kas ku moketa
anto keda straño ora yu bringa na skol. Si e lanta ku violensia na kas, e por sa mihó?
- Yanga bini skol ku paña bon pertá
anto rabia ora alumnonan falta rèspèt. Si abo komo maestro ke hasi meskos ku nan kon nan por respetá bo outoridat?
- Kritika ku skol ta bai atras,
anto bai zundra mener ora e pone òrdu den klas. Si no tin òrdu den klas, kon bo yu por bai dilanti?
- "Ai, lagué numa, ta mucha hòmber e ta tòg."
Despues ta keha ku hòmbernan no ta karga responsabilidat. Ma kiko ta kita nos di siña nan fo'i chikí pa bira hende responsabel?
- Kita responsabilidat fo'i nos lomba,
pushé den barik'e skol. Pero skol por hasi nos yunan e hende ku nos ke?
- Natural bo por toka radio den bo mes kas, kuantu ku bo ke.
Pero bo tin derecho di fòrsa tur bisiña pa nan tambe tende?
- Siña e damsita bisti falda kòrtiku, blusa pertá, barika afó, lomba sunú... anto shòk si e praktiká sex fo'i chikí.
Awèl pakiko ta habri su apetit fo'i tempran?
- Sinta dilanti' klas, tira schrift p'e alumnonan,
anto keda straño ora nan dispidí material di skol. Si maestro no duna bon ehèmpel, kon e muchanan por sa mihó?
- Kore pa responsabilidat komo mayor,
anto broma komo lider sosial, polítiko of komersial. Si un hende no ta kria ni su yunan, kiko bo por spera di dje?
- Pusha yu ku tur sort'i wega di kòmpiuter p'e bai sinta un banda,
anto keha ku e mucha ta birando agresivo. B'a yega di paga tinu kiko e wega n'ei ta siñ'é?
- Bisa ku skol mester siña muchanan desensia i moral,
anto zundra maestro ku e no tin nada di bisa bo yu. Si e no tin nada di bisa e mucha, ta kon e por gui'é?
- Keha ku trahadó falta interes,
mientras apenas bo sa su nòmber drechi. Si abo komo hefe no mustr'é interes, kon bo por spera interes di su banda.
- Hala faha mara?
Ki dia ta hala tur desishon mara, tuma nan den un tumá pa por sak'e rosea 'trobe?
- Saka bèl di pia ora klòk ta bati,
drenta misa mitar sunú. Si no respetá ni kas di Dios... kon por eksihí rèspèt pa nos mes?
- Puesto haltu, outo grandi,
anto asina un boka sushi. Kos karu por tapa aktitut barata?
- Bai korant, radio ku televishon tur dia,
kaba bringa otro na lugá di traha huntu. Mayan ken ta keda pa lesa, skucha ni mira nada.
- Keda kas gaña malu... pasa den lus korá, gana plaka ilegal...
kaba bisa ku hubentut ta sin konsenshi. Ken ta siña nan hasi malu numa, basta ta skondí?
- Baha nèrvio riba mucha tur dia,
na lugá di splik'é kiko ta molostiabu. Ta p'esei e ta buska kamind'e kaya mas i mas?
- Laga yu chikítu pa nan kuenta?
Si nos trapa derecho di esnan mas inosente, ku ki kara por eksihí niun derecho pa nos mes?
- Laga rei di hende wardabu kombersá na telefon,
anto gaba kon bon nan ta trata kliente na Hulanda. Kiko ta kita nos mes di trata otro nèchi?
- Benta sushi den roi,
kaba keha ku gobièrnu no ta limpia bario. Pakiko nos ta susha bario, te pa gobièrnu mester bin limpi'é.
- Trabou di kas ta ko'i hende muhé?
Si e muhé ta traha p'afó di kas pa yud'e hòmber kria su famia, pakiko e hòmber no por traha den kas pa yuda e muhé?
- Yega skol lat, papia na telefon den klas
anto kik ku alumnonan falta interes. Si un maestro no tin disiplina, kiko ta para p'e alumnonan?
- Haña yu tras di otro,
anto kulpa komunidat ku nan tin hamber. Si asta para ta traha nèshi promé ku pone webu, nos komo hende no por prepará mihó?
- Saka bèl di pia ora klòk ta bati,
drenta misa mitar sunú. Si no respetá ni kas di Dios... kon por eksihí rèspèt pa nos mes?
- Bai korant, radio ku televishon tur dia,
kaba bringa otro na lugá di traha huntu. Mayan ken ta keda pa lesa, skucha ni mira nada.
- Trabou di kas ta ko'i hende muhé?
Si e muhé ta traha p'afó di kas pa yud'e hòmber kria su famia, pakiko e hòmber no por traha den kas pa yuda e muhé?
- Den misa, teater, na morto...
Triiing. Ata telefon ta ring. Si hende ta asina importante ku nan no por sin telefon, nan no sa ku tur kos tin su midí.
- Mustr'é su lugá, en bes di mustr'é su trabou
anto keha k'e ta traha sin smak. Bo por blaf hende p'e traha; pero bo por blaf e p'e stima trabou?
- Hari mucha ora e tin ferdrit...
despues bisa k'e ta sin heful. Si plèchè kurason di mucha, kon e por sinti pa otro hende?
- Dal porta sera sin regla nada...
hisa bela bai Hulanda. Dia solo yama atrobe... kon bo ta hasi sin p'ariba sin p'abou?
- Figurabu ku bisiña hisa sushi benta den bo kurá.
No por, tòg? Awel pakiko abo si por benta sonido duru te den su kas?
- Zundra hende ku ke salba naturalesa i monumento,
manera nán ta stroba turismo. Ma si nos dispidí naturalesa i monumento, kiko turista ta bin hasi?
- Nos tur tin e derecho pa biba den un ambiente limpi?
Ma si nos mes benta tur potoshi den kurá ta fo'i kua shelu e derecho ei mester kai?
- Sigui bringa otro,
kaba yora ku nos ta mal mirá den Reino. Si abo mira hende borotá semper bai, ta ki impreshon bo por haña di nan?
- Zundra estranhero na radio i den korant,
anto bofon di nan kustumbernan. Si bo no ke pa hende diskriminabo pakiko abo ta diskriminá?
- Hari hende ku ta gasta ku kuidou,
anto lèn riba nan ora plaka kaba kubo! Si abo ke gasta mas ku bo tin, pakiko bo mes no ta karga e konsekuensia?
- Palabrá kos, keda sin kumpli!
Si bo mes no respetá bo palabra... kon otro hende por tumabu na serio?
- Si bo benta pesu di famia riba skouru di e muhé...
kon bo por broma ku t'abo t'e hòmber den kas?
- Yega tur dia un otro ora...
kaba reklamá ku trahadó ta lat. Si hefe ta 'freewheel' manera e ke ki' por spera di esnan ku ta traha p'e?
- Ata port'i kasino hanchu habrí
pa tur hende hunga kuantu nan ke! Si bo sostené palasio di adikshon Ta ki' bo ta papia di kombatí adikshon?
- Kore kaya ta hasibu hòmber?
Anto m'a kere ta yu chikitu so por pensa riba plaser sin tene kuenta ku deber.
- Stashoná outo, sera otro aden,
baha bai sin buska drechi. Si bo no tene kuenta ku hende Kon bo por spera pa otro tene kuenta kubo?
- Nenga di kumpli presis presis
pasó esei ta ko'i 'makamba pretu'... anto zundra ora bo mes haña servisio mitar mitar. Ma n' t'esei bo gusta?
- Pakiko bo tin e puesto ei?
Pa hasi bida di kliente difísil djis pa mustra bo poder? Of ... pa uza e poder pa ofresé un bon servisio?
|
|
|
|
 |
|
|
Website design, implementation and maintenance by:
|
|
|